Błędy żywieniowe Polaków

Pomijamy posiłki

Nadal naszym najczęstszym błędem żywieniowym jest pomijanie głównych posiłków. Szczególnie dotyczy to śniadań (rezygnuje z nich co piąty Polak). Część z nas tłumaczy takie postępowanie brakiem czasu, pośpiechem. Dietetycy cały czas alarmują jak istotne jest dostarczenie odpowiedniej dawki energii już od samego rana. Zjadając śniadanie, w dalszej części dnia jesteśmy mniej podatni na sięganie po niezdrowe przekąski i w konsekwencji jesteśmy aż o 35-50% mniej narażeni na otyłość. 

Nadużywamy cukru

Statystyczny Polak zjada ok. 42 kg cukru rocznie (warto dodać, że jeszcze 100 lat temu średnie spożycie cukru w Europie wynosiło 5 kg rocznie na osobę). Producenci dodają go do niemal wszystkich produktów spożywczych. 

Unikamy węglowodanów i tłuszczu

Chociaż zaleca się ograniczenie spożycia cukrów prostych, a także tłuszczów zwierzęcych, to nie można całkowicie wykluczać węglowodanów i tłuszczów z jadłospisu.

Węglowodany są podstawowym źródłem energii dla organizmu i powinny stanowić ok. 55- 60% wartości kalorycznej całej diety. Oczywiście mowa tu o węglowodanach złożonych. Tymczasem bardzo duża część rodaków rezygnuje np. z pieczywa oraz makaronów, uważając je za szkodliwe. Wystarczy natomiast zadbać o jakość tych produktów i starać się wybierać te, które produkowane są z pełnego ziarna oraz jadać je z wartościowymi składnikami.

Jeśli chodzi o tłuszcz, to wiedząc, że jest to bardzo kaloryczny składnik pożywienia boimy się go jak ognia i staramy się całkowicie wyeliminować. Jednak - tak jak i każdy inny składnik odżywczy - tłuszcz jest również potrzebny do prawidłowego funkcjonowania organizmu (jest on np. budulcem błon komórkowych i hormonów). Postawmy więc na jakość, ponieważ tłuszcz tłuszczowi nie jest równy. Zamiast nasyconych kwasów tłuszczowych sięgajmy po te nienasycone. Znajdziemy je w olejach roślinnych, rybach, orzechach i nasionach.

Spożywamy za dużo białka

Coraz częściej mówi się o tym, że Polacy są ‘przebiałczeni’. W dużej mierze zawdzięczamy to modnym ostatnio dietom białkowym. Normy mówią o ok. 0,8 g/kg.m.c., a w przypadku osób zajmujących się zawodowo sportem o 1,7 g/kg.m.c. Mało kto natomiast wspomina o skutkach nadmiernego spożycia białka, np. o obciążeniu nerek, o zaparciach, o zakwaszeniu organizmu. Zdarza się też i tak, że nawet jeśli znamy negatywne skutki takiego sposobu odżywiania się, to i tak się z nimi nie liczymy, mając nadzieję, że one nas ominą.

Źle przygotowujemy posiłki

Statystyczny Polak jako najczęstszą metodę przygotowania potraw wybiera smażenie i to zwykle w zbyt dużej ilości tłuszczu. Taka potrawa nasiąka tym użytym tłuszczem, przez co staje się bardziej kaloryczna i ciężkostrawna. Niestety, mimo tej wiedzy i tak nie rezygnujemy ze smażenia, ponieważ inne metody, takie jak gotowanie, duszenie czy pieczenie kojarzą nam się z gorszym smakiem posiłku. Częściowo jest to prawda, ponieważ tłuszcz jest nośnikiem smaku. Jednak używając odpowiednich ziół i przypraw możemy sprawić, że będziemy się delektować również daniem ugotowanym.

Diety specjalistyczne, stosowane w zespole psychologiczno-jelitowym [GAPS i SCD]

Są to mało poznane rekomendacje żywieniowe dla osób u których stwierdza się zaburzenia pracy jelit. Problem niestety nie jest w naszym kraju  w szerszym stopniu analizowany, u niewielu chorych zdiagnozowany. GAPS   tj. akronim o anglojęzycznej nazwy (Gut and Psychology Syndrome). Terapia opiera się na założeniu, że istnieje zależność między funkcjonowaniem mózgu (a zatem sferą psychiczną), a trawieniem żywności i układem odpornościowym. Nie ma wątpliwości, że taka zależność istnieje. Psychika może wpływać na pracę jelit i układu odpornościowego. Z kolei nieodpowiednie środowisko pracy jelit i rozregulowanie ich pracy może wpływać na cały układ nerwowy i kondycję psychiczną człowieka.
Podstawą diety jest wyleczenie jelita i detoksykacja organizmu.

Dieta SCD [dostosowana do problemów osób z problemami psychologicznymi] jest   z kolei pierwowzorem zaleceń dietetycznych w GAPS.

Podstawą jest eliminacja zbóż, dwucukrów (sacharoza i laktoza) oraz źródeł  fermentujących oligo-, di- i monosacharydów oraz polioli (substytuty naturalnych cukrów, na bazie alkoholi wielowodorotlenowych tj. posiadające w cząsteczce więcej niż jedną grupę – OH). Ważną rolę w czasie wdrażanie tego typu sposobu odżywiania się odgrywa sok z fermentowanych warzyw. Dieta stosowana jest           u dzieci z autyzmem i ADHD, osób z depresją i jelitem drażliwym oraz w wielu innych przypadkach.

  

     

Produkty dozwolone w diecie SCD

·       cukry: miód to jedyny dozwolony słodki produkt [nie każdy dobrze go toleruje, więc należy stosować z ostrożnością].

·   warzywa: większość warzyw świeżych, mrożonych, surowych lub gotowanych: szparagi, brokuły, kalafior, karczochy, buraki, brukselka, kapusta, marchew, seler, ogórek, bakłażan, cukinia, sałata, szpinak, grzyby, cebula, rzeżucha [ostrożnie z surowymi warzywami w przypadku wystąpienia biegunki]

·    strączkowe: groszek, soczewica, fasola, orzeszki ziemne, orzechy nerkowca, naturalne masło orzechowe

·         mięso: wszystkie rodzaje mięsa nieprzetworzonego

·       mleczne: wszystkie naturalne sery z wyjątkiem opisanych powyżej. Domowy jogurt fermentowany przez min. 24 h jest bardzo zalecany

·     owoce: większość owoców: awokado, jabłka, pomidory, oliwki, morele, dojrzałe banany, orzechy kokosowe, jagody, wiśnie, owoce cytrusowe, brzoskwinie, gruszki, owoce tropikalne i winogrona, omigdały, orzechy brazylijskie, orzechy laskowe, kasztany

·       inne: oliwa z oliwek, olej kokosowy, olej sojowy, olej kukurydziany, słaba herbata, słaba kawa, żelatyna bez dodatków, musztarda, sacharyna i soki bez dodatków

Produkty zabronione w diecie SCD

·         cukry: cukier, melasa, sacharoza, kukurydziany syrop o wysokiej zawartości fruktozy, fruktoza i inne przetworzone cukry

·         warzywa: zabronione są wszystkie warzywa z puszki

·      zboża: wszystkie zboża: kukurydza, pszenica, zarodki pszenicy, jęczmień, owies, żyto, ryż, soja, orkisz, amarantus, i inne; niektóre; niektóre rośliny strączkowe: ciecierzyca, fasola mung, soja; produkty wysokoskrobiowe: ziemniaki, słodkie ziemniaki, pasternak; wodorosty i produkty uboczne wodorostów: agar i caragina

·       mięso: wszystkie puszkowane i większość przetworzonych: należy upewnić się, że mięso przetworzone nie zawiera szkodliwych dodatków jak kukurydza, skrobia i węglowodany

·      mleczne: mleko we wszystkich formach jest zabronione; niektóre sery zawierające wysoki poziom laktozy: ricotta, mozzarella, ser kremowy, feta, sery do smarowania; jogurty komercyjne, śmietana, maślanka, śmietana

·    inne: chleb, makaron, inne produkty skrobiowe, majonez ze sklepu (z uwagi na dodatki), lody, cukierki, czekolada, karob, margaryna, keczup ze sklepu, stewia, proszek do pieczenia, mieszanki orzechowe, ocet balsamiczny, fruktooligosacharydy (FOS).

Więcej informacji zainteresowani odnajdą pod adresem www.gapsdiet.com

AD